Frankfurter Grüne Soße – of in dialect:  Frankfurter Grie Soß – is een traditionele Duitse groene saus, die veel geserveerd wordt in Frankfurt en Hessen. Het wordt gemaakt van zeven specifieke kruiden, waarvan volgens het officiële recept 70 procent zelfs in Frankfurt gekweekt moet zijn. Dat de Frankfurters trots zijn op hun Frankfurter Grüne Soße blijkt wel uit het feit dat de saus zelfs zijn eigen monument heeft in Frankfurt-Oberrad. Dit monument, dat door Olga Schulz gebouwd werd ter gelegenheid van het Frankfurter kunst- en lichtfestival Luminale, bestaat uit zeven kleine kassen die ieder staan voor een van de kruiden uit de groene saus. 

De herkomst van Frankfurter Grüne Soße

Over de herkomst van de saus gaan diverse verhalen. Zo wordt gezegd dat Franse Hugenoten de saus halverwege de 16e eeuw meebrachten. Ook gaat het verhaal dat Italiaanse handelaren het recept én de kruiden importeerden.

Favoriet van Goethe

Leuker is echter een andere mythe; namelijk dat Frankfurter Grüne Soße het favoriete gerecht van Johann Wolfgang Goethe was, en werd bedacht door zijn moeder. Of het waar is, blijft de vraag, maar het allereerste recept voor de groene saus werd gepubliceerd in een kookboek uit 1860, geschreven door Wilhelmine Rührig. Dat is bijna dertig jaar na de dood van de beroemde auteur die in Frankfurt het leven zag.

De 7 kruiden in de Frankfurter Grüne Soße

Zoals gezegd staan de zeven kruiden in de Grüne Soße vast. In Frankfurt kun je zelfs kant-en-klare bosjes kruiden kopen, zodat je meteen de juiste combinatie hebt. In Nederland is het misschien even zoeken – met name de pimpernel is lastig te krijgen; je kunt het vervangen door munt – maar dit is wat er in gaat:

• Bieslook (Schnittlauch)
• Zuring (Sauerampfer)
• Kervel (Kerbel)
• Peterselie (Petersilie)
• Borage  (Borretsch, ook wel komkommerkruid genoemd)
• Pimpernel (Pimpinelle)
• Tuinkers (Kresse)

Afdrukken

Frankfurter Grüne Soße

Een heerlijke groene saus uit Duitsland, die goed smaakt bij vlees, vis, asperges en eieren.

Gang Sauzen, dips en dressings

Keuken Duits

Trefwoord saus

Porties 1 persoon

Ingrediënten

• 2 eieren
• Gemengde verse groene kruiden  (het liefst de officiële 7 Frankfurter kruiden, ca. 15 gram per kruid) 
• 250 ml zure room
• 1 el azijn
• Zout en peper
• Suiker (optioneel)

Instructies

• Kook de eieren in ca. 8 minuten hard en laat ze schrikken. Pel en halveer ze.
• Was de kruiden, dep ze droog met een stukje keukenpapier en verwijder de harde steeltjes. Hak de kruiden fijn en meng ze met de zure room.
• Voeg de azijn toe en zout, peper en eventueel suiker naar smaak.
• Serveer de Frankfurter Grüne Soße met de hardgekookte eieren en Salzkartoffeln: aardappelen gekookt in flink gezouten water.

Tip: deze groene saus is nog lekkerder als je hem een dag van te voren maakt. En hij is ook lekker bij vis, vlees of asperges.

Fan van de Duitse keuken? Probeer dan ook deze strammer max (Duitse uitsmijter) eens!

Foto via Shutterstock, bron Wikipedia.

Het bericht Frankfurter Grüne Soße (Frankfurter groene saus) met eieren verscheen eerst op Eieiei.

Wat? Komt de uitsmijter uit Duitsland? Ja zeker! Het Duitse origineel – de Strammer Max dus – is oorspronkelijk een specialiteit uit de Saksische en Berlijnse keuken en vind je tegenwoordig in het hele land. Zowel thuis als in een eetcafé eten Duitsers graag een Strammer Max.

Wat is een Strammer Max precies?

Zoals gezegd hebben wij de uitsmijter aan Duitsland te danken. Onze uitsmijter bestaat standaard uit twee boterhammen belegd met ham en kaas, met daarop twee spiegeleieren. Sommige mensen laten hierbij de kaas in de pan op de gebakken eieren smelten. Let wel: de dooiers moeten dus heel zijn, anders zijn het gebakken eieren. Als garnering de bekende blaadjes sla, tomaat en eventueel een augurkje. De Strammer Max in zijn oervorm bestond uit zuurdesembrood met rauwe ham. De twee sneetjes zuurdesembrood worden al dan niet gebakken in boter, bedekt met de rauwe ham en daaroverheen gaan twee spiegeleieren.

Variaties van de Strammer Max

Maar zoals het vaker gaat: uiteindelijk varieert iedereen op het recept. Zo wordt in sommige recepten de rauwe ham gebakken. In andere Strammer Max recepten gebruikt men ontbijtspek in plaats van ham. In de Beierse versie gebruiken ze vaak leverkaas en serveren ze de Strammer Max met aardappelsalade. Een andere variant bestaat uit leverkaas, gebakken uien en gebakken ei. Zelfs de gewone kaas en plakjes tomaat hebben hun weg naar het gerecht inmiddels gevonden.

Leuk weetje: als de kok in plaats van ham rosbief of salami gebruikt, heet het gerecht ineens Strammer Otto. En Stramme Lotte is de variant met gekookte ham in plaats van rauwe ham.

Waar komt de naam vandaan?

De naam van deze Duitse uitsmijter is stiekem een beetje ondeugend.  Max is bij onze Oosterburen een algemeen gebruikt eufemisme voor het mannelijk geslachtsdeel. Strammer lijkt op het Nederlandse woord stram, en dat is ook wat het betekent: stijf.  De term Strammer Max stamt 1920 en betekent dus ‘stijve penis’.  Het verwijst niet alleen naar het mannelijk geslachtsdeel in opgewonden toestand, maar ook naar potentieverhogende werking die eieren zouden hebben.

Strammer Max

28 mei 2019

Porties: 1

Totaal: 10 min

Moeilijkheidsgraad: Eitje

Print This

Door: Redactie

Ingrediënten

• 2 eieren
• 2 boterhammen
• 50 gram rauwe ham
• Beetje boter
• Verse bieslook
• Peper en zout

Bereiding

• Stap 1 Doe wat boter in een koekenpan en laat dit warm worden.
• Stap 2 Rooster het brood in de koekenpan goudbruin.
• Stap 3 Besmeer het brood met boter en beleg met de rauwe ham.
• Stap 4 Bak ondertussen de eieren in de koekenpan. Zorg dat de dooiers heel blijven.
• Stap 5 Leg de eieren op het brood met rauwe ham en bestrooi naar smaak met peper en zout.
• Stap 6 Serveer je Strammer Max gegarneerd met verse bieslook.

Tip: houd je van een uitsmijter met ham en kaas? Probeer dan onze croque madame uit de pan. In feite ook een boterham met ham en kaas en een spiegelei erop, maar dan gebakken, als tosti.

Foto via Shutterstock.

Het bericht Strammer Max (Duitse uitsmijter) verscheen eerst op Eieiei.